Piotr Artomiusz
Biografia
Piotr Artomiusz (ur. 26 lipca 1552 w Grodzisku Wielkopolskim, zm. 2 sierpnia 1609 w Toruniu) był toruńskim teologiem luterańskim, kaznodzieją oraz pisarzem religijnym.
W rodzinie miejskiej jego ojciec Łukasz Krzesichleb był szewcem i ławnikiem miejskim; renesansowy zwyczaj nakazywał przybranie nazwiska Artomiusz.
Uczył się w Grodzisku, a w 1573 był nauczycielem domowym Ostrorogów herbu Nałęcz. Dzięki ich wsparciu wyjechał za granicę i w 1577 rozpoczął studia uniwersyteckie w Wittenberdze; po powrocie w 1578 rozpoczął działalność kaznodziei w Warszawie.
W 1581 przeniósł się do Węgrowa, w 1584 zamieszkał w Kryłowie. Dwa lata później (1586) został kaznodzieją w toruńskim kościele Najświętszej Maryi Panny i do końca życia był związany z tym miastem; w 1585 objął stanowisko seniora dystryktu bełskiego; w 1586 wyjechał do Torunia, gdzie pełnił urząd polskiego kaznodziei.
W 1603 jako autor trafił do pierwszego polskiego Indeksu Ksiąg Zakazanych. Zmarł 2 sierpnia 1609 w Toruniu, w wieku 57 lat.
Artomiusz był znanym pisarzem religijnym posługującym się polszczyzną renesansową i pedagogiem związanym z Gimnazjum Akademickim w Toruniu.
Najważniejszym jego dziełem był kancjonał wydany w 1587, Cantional; do lat 20. XVIII wieku doczekał 11 dalszych wydań i przeróbek. W 1591 opublikował trójjęzyczny Nomenclator; jego prace stanowiły fundament polskiego piśmiennictwa religijnego i muzyki staropolskiej.