Polska kupi 3 okręty podwodne A26. Podpisano kontrakt programu Orka
W Gdyni sfinalizowano przełomowy etap programu Orka
W Gdyni odbyły się polsko-szwedzkie konsultacje międzyrządowe, których głównym rezultatem było podpisanie umowy na zakup trzech okrętów podwodnych A26 dla Marynarki Wojennej RP. Miejsce spotkania miało wymiar symboliczny, ponieważ Gdynia pozostaje centrum polskiej Marynarki Wojennej. Podpisany kontrakt został określony jako najważniejsza umowa w historii tego rodzaju sił zbrojnych w Polsce. Decyzja zamyka wieloletni etap oczekiwania na rozstrzygnięcie programu Orka, który przez dekady nie doczekał się finału.
"Bardzo się cieszę, że w tym symbolicznym miejscu finalizujemy kolejny etap naszej przyjacielskiej współpracy ze Szwecją. Podpisaliśmy dzisiaj wiele umów, w tym tę o zakupie 3 okrętów podwodnych dla Marynarki Wojennej RP"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Podczas spotkania podpisano nie tylko umowę dotyczącą okrętów podwodnych, ale też szereg innych dokumentów dotyczących współpracy między obu państwami. Strona polska podkreśliła, że finalizacja programu Orka była jednym z najtrudniejszych i najdłużej oczekiwanych zadań modernizacyjnych w obszarze obronności. Okręty A26 mają wejść do wyposażenia polskiej marynarki jako nowa generacja jednostek podwodnych. W wymiarze wojskowym oznacza to odbudowę i rozwój zdolności, które od lat były wskazywane jako kluczowe dla bezpieczeństwa państwa nad Bałtykiem.
"Włożyliśmy bardzo dużo wysiłku i starań, aby faktem stało się nie tylko podpisanie wielu dzisiaj dokumentów, w tym tej znaczącej umowy o programie „Orka” i zakupie łodzi podwodnych, ale także wielu innych dziedzinach"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Znaczenie tej decyzji podkreślił również minister obrony narodowej. Wskazał, że na rozstrzygnięcie programu Orka czekały kolejne pokolenia marynarzy, a cały projekt przez 30 lat nie znajdował rozstrzygnięcia. Dopiero obecne działania doprowadziły do podpisania kontraktu. W praktyce oznacza to rozpoczęcie jednej z największych modernizacji w historii Marynarki Wojennej RP.
"Pokolenia marynarzy czekały na ten dzień. Program „Orka” przez 30 lat nie mógł znaleźć swojego finału. Udało się to dopiero rządowi Premiera Donalda Tuska"
Władysław Kosiniak-Kamysz, Minister Obrony Narodowej
- Podpisano umowę na zakup 3 okrętów podwodnych A26 dla Marynarki Wojennej RP.
- Kontrakt realizowany jest w ramach programu „Orka”.
- Program Orka przez 30 lat nie doczekał się finału.
- Wartość przedsięwzięcia została wskazana na poziomie 50 miliardów koron szwedzkich.
- Polsko-szwedzkie partnerstwo strategiczne zostało odnowione w Harpsund w listopadzie 2024 roku.
Nowy etap współpracy Polski i Szwecji na Bałtyku
Konsultacje w Gdyni zostały przedstawione jako potwierdzenie wejścia relacji polsko-szwedzkich w nowy etap strategicznego partnerstwa. Oba państwa już współpracują na rzecz bezpieczeństwa regionu Morza Bałtyckiego. Wspólne działania mają przeciwdziałać aktywności rosyjskiej floty cieni, prowokacjom oraz zagrożeniom militarnym. Temu ma służyć Pakt dla Morza Bałtyckiego, oparty na współpracy politycznej, wojskowej i przemysłowej.
"To dzień historyczny. To duży kamień milowy - 3 szwedzkie łodzie podwodne A26 staną się własnością Polski. To bardzo duże przedsięwzięcie. Mówimy o 50 miliardach szwedzkich koron, jak to wszystko się połączy"
Ulf Kristersson, Premier Królestwa Szwecji
W tle tego porozumienia znajduje się szersza zmiana układu bezpieczeństwa w regionie. Po przystąpieniu Szwecji do NATO współpraca wojskowa państw nadbałtyckich zyskała nowy wymiar. Polska i Szwecja zostały wskazane jako współodpowiedzialne za budowę nowej architektury bezpieczeństwa dla Morza Bałtyckiego i całego Sojuszu Północnoatlantyckiego. To oznacza, że zakup okrętów nie jest wyłącznie transakcją sprzętową, lecz elementem wspólnej strategii obronnej.
"Robimy to wszystko także dla naszych dzieci i wnuków, aby nasz region, nasze państwa, Morze Bałtyckie były obszarem pokoju, bezpieczeństwa, a nie tak jak bywa dzisiaj, obszarem niepokoju i zagrożeń"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
"Razem ze Szwecją jesteśmy odpowiedzialni za budowę nowej architektury bezpieczeństwa dla Morza Bałtyckiego i NATO"
Władysław Kosiniak-Kamysz, Minister Obrony Narodowej
Premier Szwecji zwrócił uwagę, że obecny stan relacji między Warszawą a Sztokholmem jest najlepszy w historii. Podkreślił, że oba państwa są jednocześnie sojusznikami w NATO, strategicznymi partnerami w Unii Europejskiej i sąsiadami nad Morzem Bałtyckim. Wspólna ocena zagrożeń obejmuje bezpieczeństwo Europy oraz konieczność dalszego wsparcia Ukrainy wobec rosyjskiej agresji. To nadaje podpisanym porozumieniom wyraźny wymiar polityczny i regionalny.
"Relacje między Polską i Szwecją są najlepsze w całej historii. Są one głębsze i silniejsze niż kiedykolwiek wcześniej. Jesteśmy sojusznikami w NATO, partnerami strategicznymi w Unii Europejskiej, sąsiadami na Morzu Bałtyckim"
Ulf Kristersson, Premier Królestwa Szwecji
Kontrakt obejmuje także współpracę przemysłową i wzajemne zakupy
Program Orka został przedstawiony nie tylko jako zakup uzbrojenia, ale jako początek długofalowej współpracy przemysłowej między Polską i Szwecją. Strona polska zapowiedziała, że projekt ma być etapem szerszego partnerstwa, a nie jego zakończeniem. To istotne z punktu widzenia krajowego przemysłu obronnego, którego rozwój pozostaje jednym z priorytetów rządu. Współpraca z zagranicznym partnerem ma wzmacniać zdolności produkcyjne i technologiczne po polskiej stronie.
"Mamy ambitne plany, żeby ten wielki projekt „Orka” był zaledwie etapem, a nie finałem naszej współpracy"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Wzajemny charakter współpracy widać również po zakupach realizowanych w obu kierunkach. Polska kupuje okręty podwodne, a Szwecja pozyskuje okręt ratowniczy oraz zestawy Piorun. Taki model został przedstawiony jako dowód równorzędnego partnerstwa, a nie jednostronnej relacji handlowej. W praktyce oznacza to, że oba przemysły obronne mają czerpać korzyści z podpisanych porozumień.
W konsultacjach uczestniczyli przedstawiciele kilku resortów, co pokazuje szeroki zakres rozmów. Poza premierami obecni byli ministrowie obrony narodowej, spraw zagranicznych, finansów, kultury i dziedzictwa narodowego oraz infrastruktury. Spotkanie odbyło się w formule odnowionego Partnerstwa Strategicznego podpisanego w Harpsund w listopadzie 2024 roku. Zwieńczeniem rozmów była także wspólna deklaracja Rzeczypospolitej Polskiej i Królestwa Szwecji w sprawie Paktu dla Morza Bałtyckiego.
Dla Polski podpisana umowa ma znaczenie jednocześnie militarne, przemysłowe i polityczne. Oznacza rozpoczęcie realizacji długo odkładanego programu modernizacyjnego, a równocześnie wzmacnia współpracę z jednym z najważniejszych partnerów w regionie. W szerszym ujęciu wpisuje się to w budowę wspólnego systemu bezpieczeństwa państw nadbałtyckich. To także kolejny sygnał, że kwestia ochrony Morza Bałtyckiego staje się jednym z głównych tematów polityki obronnej w tej części Europy.